Het Douanekantoortje van Beek-Ubbergen

Het Douanekantoortje van Beek-Ubbergen

Meer dan eens was ik er al langs gekomen, op de fiets met de auto, de berg af en de berg op en steeds was dat kleine bijzondere gebouwtje me opgevallen. Uiteindelijk zocht ik het gebouwtje op en kwam erachter dat dit ooit het douanekantoortje van Beek-Ubbergen was en dat het gebouwd is in bouwstijl het Nieuwe Bouwen.

Functionalisme of het Nieuwe Bouwen
Het Nieuwe Bouwen is een voor- en naoorlogse bouwstijl die zijn grondslag kent in Duitsland en Zwitserland. De bouwstijl is gericht op de verbetering van de mens door betere bewoning. Qua tijdsperiode stamt deze architectuurvorm uit een periode waar straten soms zo smal, klein en bedompt waren dat een waarheidsgetrouwe kaart de straatnaam er niet op kon drukken maar het een nummer gaf. Het Nieuwe Bouwen was gericht op de behoefte van de bewoner en was in vele opzichten zijn tijd ver vooruit. Niet alleen woningen maar ook kantoren en andere bouwwerken moeste efficiënt en licht zijn. Herkenbaar aan de stijl is het gebruik van glas, gewapend beton en strakke lijnen en de totale afwezigheid van ornamenten en versierring.

Douane-informatie bureau der ANWB
Hoewel de foto’s nu vertellen dat het douanekantoortje een ijszaak is, liep hier voorheen tot 1949 de Duits-Nederlandse grens. Net achter het in 1938 geopende gebouwtje was een slagboom en aan die kant stond auskünft op de gevel, informatiebalie. Het douanekantoortje is gebouwd op wat een keermuur heet. Het heeft dan ook twee verdiepingen en ligt qua adres aan de Rijksstraatweg het bovenste deel ligt aan de Van Randwijckweg een stevig stijgende weg want Beek-Ubbergen ligt aan de voet van de Nederrijnse Heuvelrug.

Ruim voor de Tweede Wereldoorlog kwam dit gebied in zwang voor toerisme door de mooie omgeving. Er was nood aan een grenswachtershuisje en de uit Haarlem afkomstige Bert Schultheiss ontwierp het. Aan beide zijden van het gebouwtje lag een spoorlijn ‘beneden’ aan de Rijksstraatweg was dat de stoomtram naar Nijmegen en ‘boven’ lag een bergspoor naar Berg en Dal. Het douanekantoortje had toen dan ook aan beide straten loketten en bezit dus twee voorgevels. Aan de zijkant van het pand is de trap gevestigd waar deels het zadeldak van het gebouw overeen steekt.

De grens verlegd
Tot 1949 lag de grens Nederland-Duitsland vlak achter het douanekantoortje van Beek-Ubbergen en middenin de doorgaande straat van het dorp. Het gebied wat een deel van Beek, de Duivelsberg en een stuk Wylermeer beslaat werd in 1949 door Nederland geannexeerd. Veel van zulke delen werden in 1963 teruggegeven aan Duitsland, maar dit deel niet. Het voormalige douanekantoor is een rijksmonument en tegenwoordig een ijssalon.

32 reacties

  1. Hee, die kende ik niet, terwijl ik toch heel wat keren in Beek-Ubbergen geweest ben. Ik was vrijwilliger bij Bosjuweel, een organisatie die vakanties organiseerde voor verstandelijk gehandicapten. De Refter in Beek-Ubbergen was een van de locaties voor deze vakanties.
    Dit gebouw is me nooit opgevallen, maar het ziet er prachtig uit.

  2. Leuk stukje informatie over een stukje NL dat ik zelf niet zo goed ken. Maar wel fraai om te zien. En ja, die grenzen en hun controles. Ik ben van de leeftijd dat zelfs aan de grens met de Belgen nog controles bestonden….:)

  3. Nee dat dus niet. Maar het is er altijd druk dus dat zegt weer genoeg.

  4. Het gebouwtje is een beauty, wat fijn dat het bewaard gebleven is en een herbestemming kreeg. Ik neem maar aan dat je wel even geproefd hebt of ze goed ijs verkopen.

  5. klopt , ik kon het niet laten en zocht de foto ff op , het staat een km of 2 dichter richting Nijmegen , is mooi gerestaureerd door de eigenaar , en ik las een artikel over het gebouwtje , ik mag dit graag uitpluizen :)
    en dan zo’n blog als hier leent zich dan mooi

  6. Het Tolhuis is in dezelfde straat maar een andere bouwstijl.

  7. Prachtig gebouw en gelukkig een herbestemming gekregen. Hans

  8. prachtig Liesbeth
    en ik maar denken , ik heb dat douane huis op foto , als ik daar wandelde , maar dat is toch anders
    daar staat op de voorgevel ’t Tolhuis en aan de zijkant een ANWB bord met het woord voetpomp er op
    een pracht gebied daar om te wandelen of fietsen
    jij zag een ander gebouwtje met een hele geschiedenis

  9. Nou ja zeg, daar heb ik afgelopen donderdag nog gewandeld! En gedacht: wat een bijzonder pandje. Leuk deze toelichting!

  10. Ik vind het echt een heel mooi architectonisch juweeltje. terecht een Rijksmonument.

  11. Fantastisch gebouwtje en machtig, die hele geschiedenis die je erbij vertelt.
    Voot ijssalon vind ik het trouwens ook heel geschikt.. ze hebben er wat leuks van gemaakt.. en dat verdient dat gebouwtje wel.

Reacties zijn gesloten.