Ik ben in mijn jeugd zelden voorgelezen, maar elk weekend was er ruimte om iets aan te pakken: een paar uur zwemmen en ik weet niet hoeveel (vreselijk vervelende) musea. In groep 8 keek ik documentaires voor volwassenen en mijn familie was wijs genoeg om antwoord te geven op mijn vragen. En anders was ik al onderweg naar de bibliotheek.
Misschien was ik een apart kind, maar zijn niet alle kinderen nieuwsgierig?
Bij toeval trof ik een stukje nieuws uit de jaren 90. Daarna zocht ik bewust stukjes uit de jaren 80, de jaren 70 en verder terug. Wat me opviel, was hoe hoog het niveau was. Niet de kwaliteit van het beeld uiteraard, maar de prachtige volzinnen en bewoordingen die ik al jaren niet meer hoor bij het NOS Nieuws. Over de andere zenders wil ik niet eens beginnen.
Dat jongere generaties niet genoeg lezen, is dus niet het enige probleem. Ze krijgen ook steeds minder informatie voorgeschoteld die hen stimuleert. Alles wat op hen gericht is, lijkt gericht op zo kort mogelijk, zo snel mogelijk en vooral zo verslavend mogelijk.
Maar ook hun ouders lijden hieronder. Denk maar aan de tweeverdieners die amper tijd hebben om iets met hun kinderen te gaan doen, maar wel hele seizoenen kunnen kijken op AmaVideoFlix. Als je iets zoekt waar je wijzer van wordt, heb je die services na een paar weken echt wel gezien.
Dat de jeugd alweer niet goed uit de leestest komt, verbaast me dan ook helemaal niks. Maar ze hebben de tijd dan ook niet mee. Ai vertelt ze op hun niveau precies wat ze moeten weten of schrijft alles voor, autocorrect verbetert elk woord dat ze verkeerd schrijven en ze krijgen in groep 8 hun nieuwste verslaving voor hun verjaardag.
Dat we het de jeugd niet kwalijk kunnen nemen, is omdat dit al jaren aan de gang is. Programma’s met een hoger niveau komen dermate laat op tv dat de meeste mensen al dan niet uitgekakt voor de buis hangen, al naar bed zijn of geen trek meer hebben in dat gewouwel. En de mensen die dat wél willen, hebben waarschijnlijk nog een paar uurtjes in de avond doorgewerkt, kinderen in bed gestopt, nog een sportles gevolgd en gaan nu pas zitten.
En dan word ik gek aangekeken omdat ik in mijn pauzes op het werk een boek lees of luister, omdat het me geen hol kan schelen wie wie doet van BN’ers van wie ik naam noch gezicht wens te onthouden. Ieder zijn hobby, maar waarom verwachten we taalvaardigheid en kennis van jongeren, terwijl we ze tegelijkertijd een omgeving geven die nauwelijks nog een beroep doet op die vaardigheden?
Waar ik jaren geleden begon met het uitdelen van Het Achterhuis, in de hoop jongere generaties wat bij te brengen over een andere tijd, discriminatie en haat, is mijn doel de laatste jaren veranderd.
Ik merkte steeds meer dat jongeren amper konden lezen en dat hun niveau niet was waar het hoorde. Anne Frank schreef haar dagboek rond haar vijftiende, maar de vijftienjarigen van nu kunnen haar dagboek amper lezen!
In plaats van ertegenaan te schoppen, heb ik inmiddels een diverse collectie oorlogsboeken op alle niveaus. In de goede hoop dat één van mijn boeken de aanzet is tot meer lezen, tot minder haat en vooral tot een betere toekomst.
Gek is dat toch, he? Lezen is zo leuk! En leerzaam. En dat merk je eigenlijk niet eens echt terwijl je het aan het doen bent. Maar het is wel zo.
Zo is het maar net. Helaas.
Zelf lees ik mijn neefje van 5 maanden sinds zijn geboorte al regelmatig voor en praat veel tegen hem. Hopelijk heeft dat een positieve invloed.
Je hoeft maar om je heen te kijken wanneer je op straat loopt. Vader of moeder met kindje al dan niet in de kinderwagen en in gesprek met de telefoon, oordopjes in en geen contact met het kind. Toen ik vroeger met een kind buiten was vroeg het kind honderduit en ik gaf antwoord, wees op wat we tegenkwamen en legde uit. De kinderen van nu vragen niet meer want de ouder is in gesprek. Geen tijd hebben is vaak alleen maar verkeerde prioriteiten stellen en/of zelf teveel willen in die par jaar dat je kinderen alle aandacht verdienen. Mijn dagen hadden vroeger ook maar 24 uur maar voor een aantal jaren waren de kinderen gewoon het belangrijkste waar ik voor moest zorgen.
Ik herken je verhaal helemaal en ik ben het ook met je eens. Maar ik vrees dat we in een maatschappij terecht zijn gekomen waar snelheid alles is. En echt lezen, ook voorlezen, vraagt tijd en rust en die zijn er steeds minder in ons gehaaste leven.
Jonge moeders lopen achter de wandelwagen te appen, ik praatte met en tegen mijn kinderen. Op de fiets en in de auto zong ik liedjes met mijn kinderen. Ik las voor en dit alles vond ik heel normaal. Kinderen worden tegenwoordig taalarm opgevoed, heel erg.
Echt een heel groot probleem, terwijl lezen juist zo fijn is. Goed initiatief van je, hopelijk stimuleert het kinderen om het eens te proberen.
Een knap opiniestuk 💪🏻
Helemaal eens! En ik ben dus zo’n juf die kinderen continu loopt te stimuleren om te lezen. In een boek. Niet in een D. Duck. En weet je wat het leuke is? Ze gaan het ‘vanzelf’ leuk vinden. Afgelopen week vroegen ze of ze ‘de rest van de middag mogen lezen’.
Ik ben een lezer, we hebben een krant, houden het nieuws bij maar dan nog blijkt het onwijs moeilijk om zoonlief (16) aan het lezen te krijgen. Hij leest morrend voor school en verder niet. En die autocorrect is echt zo slecht voor zijn spelling! Hij had tot mijn grote vreugde (niet tot de zijne ;-)) laatst een leesopdracht van Nederlands waarbij hij verschillende nieuwsbronnen op waarde moest schatten, op school doen ze hun best….
Heel erg.
Onze kleindochters zijn opgegroeid met lezen, ze speelden zelfs bibliotheekje! Ze zijn nu 14 en 16. De 16 jarige leest graag en veel Engelse boeken, de 14 jarige heeft er geen geduld voor terwijl het aanbod er thuis wel is. Ik denk dat het nog wel goed komt.
Jouw initiatief vind ik geweldig, ga er vooral mee door!
Ik weet er alles van, mijn kleindochter kan ook niet lezen, ik zeg het verkeerd, heeft volgens haar geen tijd om te lezen…
Nog een boosdoener is de digitale wereld. Het leesprobleem stelt zich namelijk wereldwijd. Maar jouw streven vind ik heel nobel. Ieder beetje helpt.