Niet ver van de stolpersteine van Anne Frank loop je de eerste schuilbunker (Hochbunker in het Duits) al voorbij en mocht je naar Aken reizen met de trein dan passeer je ook zo’n massief gebouw. Er zijn zeer veel schuilbunkers in Aken maar als je niet oplet loop je ze ook zo voorbij. Er zijn er onherkenbaar verbouwd maar ik bezocht samen met Rietepietz de mooiste schuilbunker van Aken.
De Geschiedenis van de schuilbunkers in Aken
Na de eerste bombardementen in mei 1940 werd Aken als zeer bedreigde stad gezien en daarom werd er al snel besloten bunkers te laten bouwen. Uiteraard werd er aan gedacht dat het kopen van grond onderhandse diefstal in de hand werkte en dus werd er gekeken naar onteigenen. In deze historische stad hadden Joden bedrijfspanden op goede locaties, op kruispunten en pleinen. Aan de Scheibenstraße zat een houtzagerij later een ijzerhandel. De grond van deze bunker specifiek, is niet met zekerheid te achterhalen joods maar het was helaas een bekend fenomeen in die tijd.
Hoogste bunker dichtheid van Duitsland
In januari 1941 werd gestart met het bouwen van bunkers en zou Aken de hoogste bunker dichtheid van Duitsland krijgen, de ligging nabij België en Nederland en veel industrie maakte het een gewild doelwit. De Akense architect Wilhelm Schmitz-Gilles ontwierp de bunkers van beton en staal. Veel cement is afkomstig uit Polen uit door nazi’s veroverde cementfabrieken. Om kosten te besparen werd er gekozen voor Hochbunkers, bovengrondse bunkers die zoveel mogelijk op moeten gaan in de omliggende bebouwing.
Er werden 15 bunkers gebouwd waarvan een groot deel een cirkel vormt rond het centrum. Voor een deel werden er krijgsgevangene ingezet, met zekerheid bij deze bunker. Er waren minstens 30 kampen in en rond Aken gevuld met dwangarbeiders geleid door nazi’s of zakenlieden. Vanaf 1942 werd deze bunker aan de Scheibenstrasse ingezet als schuilplaats, het telt drie verdiepingen, heeft een plat dak van gewapend beton en een ronde zijkant wat beter beschermt tegen projectielen. Er was ruimte voor 1300 mensen. In oktober 1944, toen de geallieerden Aken overnamen leefde er 1421 mensen in deze bunker. (Ter vergelijking de theaterzaal van Soldaat van Oranje heeft 1100 plaatsen).
De schuilbunker anno nu
Hoewel grote delen van Duitsland niet te zien zijn op streetview, is Aken niet heel slecht gedocumenteerd. Dat heeft zo zijn voordelen, zo zag ik dat die schuilbunker echt wel een mooie dingetje is. Maar ja wie zegt dat die kunst niet alweer bedekt is met de volgende laag graffiti. Ik hoopte er het beste van, zover was het ook niet omlopen. En dat is maar goed ook want hoewel wat vervaagd is nog meer dan goed te zien wat erop gezet is. De complete geschiedenis van Aken, Carolus Magnus oftewel Karel de Grote, de stadsbrand en natuurlijk de Tweede Wereldoorlog. De tekeningen zijn in 2017 aangebracht door kunstenaar Gerd Lebjedzinski, kinderen van een nabijgelegen school hebben hier aan bijgedragen in een project over Vrede. De kunstenaar maakte eerder werken rond thema’s als oorlog, vrede en herinnering en woont in Vaals.
De bunker werd na de oorlog voor allerlei doelen ingezet van woonruimte tot klaslokaal en van trouwkapel tot sterfkamer. Tegenwoordig zijn Schuilbunkers in Aken behalve omgebouwd als woning ook in gebruik als muziekruimtes. Een aantal, waaronder de Scheibenstrasse, hebben de monumentale status en is op gezette dagen geopend maar aan de buitenkant alleen al is het de mooiste schuilbunker van Aken.
Rianne zegt
Ik ben het met Kakel eens… Hoe krijg je het zo mooi op de foto…
Evendelen.be zegt
Een paar jaren terug met vrienden uit de UK ook ergens naar een ondergrondse bunker geweest. Was heel interessant om eens te zien maar op een gegeven moment kreeg ik een aanval van claustrofobie en was ik snel terug weer buiten.
Kakel zegt
Hoe dieper je de geschiedenis in duikt, des te interessanter wordt het. Goed en leerzaam om te lezen. Een bunker van drie verdiepingen hoog. Wat een muurschildering! En hoe krijg je die zo mooi op de foto? Omdat jij Liesbeth bent (-:
Spontanity zegt
Jij bent volgens mij een wandelende ecyclopedie..
De eerste foto is weer de mooiste, wat een schildering zeg!
Naomi zegt
Bizar dat er zóveel mensen in konden! Prachtige foto’s van een voor mij onbekend stukje Duitse geschiedenis.
Judy zegt
Interessant om te lezen!
די מריו zegt
Ik ben regelmatig in een bunker of schuilkelder geweest, maar zo kleurrijk zie je ze zelden.
Love As Always
Dimario
Rebbeltje zegt
En zo lees ik wat ik denk…”Dat nooit meer”
Prachtig die bunker en het hergebruik ervan.
Leer weer vanalles hier :) Met dank aan Rietepietz
Liesbethblogt zegt
Bedankt voor de tip!
Matroos Beek zegt
Nooit geweten van die bunkers in Aken. Weer iets bijgeleerd.
Lot zegt
Als alle bunkers niet met vreselijke redenen zouden zijn gebouwd en door dwangarbeiders zou je bewondering voor alle gebouwen en het werk kunnen hebben.
Vanavond is er een documentaire over de Atlantikwall op TV, daar ga ik naar kijken.
Herman zegt
Wat een mooie muurkunst hebben ze op die grijze betonnen blokken gezet. Ben wel een paar keer in Aken geweest, maar wist niets van die bunkers. Zo leer je elke dag bij.
Jan K. alias Afanja zegt
Interessant blog met mooie foto’s. Ik wist niet van het bestaan ervan.
Karel zegt
ha die Liesbeth
kom hier via het blog van Riet
je hebt het mooi in beeld gebracht
rietepietz zegt
Wauw, wat is die eerste foto mooi, heel knap gemaakt omdat je er ook op kunt zien dat de afbeeldingen echt helemaal om het gebouw heen gaan. Stom toeval dat ik vandaag ook nog even terug ging naar Aken in mijn logje en had wat stukjes op een foto die jij hier niet hebt. je weet dat ik er niéts vanaf weet dus mijn logje is van geen kant informatief. Leek me een goed plan jouw logje er aan te linken zodat wie dat wil hier de achtergronden kan lezen.
Sjoerd zegt
Het zijn inderdaad kolossale bouwgevalletjes… Hier in Heerlen hebben we ook nog enkele, maar die zijn inpandig.
Edward McDunn zegt
Een goed en vooral leerzaam blog Liesbeth.
Van die eerste bunker hebben ze iets moois gemaakt.
Peter Grey zegt
En zo leer je iedere dag weer wat nieuws. Interessant!